ỨNG DỤNG PHẦN MỀM
CROCODILE PHYSICS 605 VÀ VIOLET 1.7 TRONG DẠY HỌC VẬT LÝ TRUNG HỌC CƠ SỞ

I. TÍNH MỤC ĐÍCH CỦA ĐỀ TÀI
1. Tính cấp thiết của đề tài
Nghị quyết Trung ương 6 khóa XI nêu rõ “Phát triển và ứng dụng khoa học và công nghệ là quốc sách hàng đầu, là một trong những động lực quan trọng nhất để phát triển kinh tế - xã hội và bảo vệ Tổ quốc”.
Sự bùng nổ công nghệ thông tin (CNTT) nói chung và ứng dụng các phần mềm hỗ trợ trong dạy học nói riêng đang tác động mạnh mẽ vào quá trình nhận thức của học sinh. Như vậy mỗi giáo viên (GV) nhất thiết phải đổi mới phương pháp dạy học theo hướng ứng dụng công nghệ thông tin và các trang thiết bị dạy học hiện đại nhằm phát huy mạnh mẽ tư duy sáng tạo, kĩ năng thực hành, hứng thú học tập của học sinh (HS) để nâng cao chất lượng dạy và học.
Việc đổi mới nội dung và phương pháp dạy học vật lý cần phải gắn liền với việc tăng cường sử dụng các thí nghiệm trong quá trình dạy học. Tuy nhiên, do điều kiện thời gian giảng dạy và do điều kiện vật chất ở trường THCS Khánh An gặp rất nhiều khó khăn như: một số đồ dùng thí nghiệm vật lý được ngành cấp đã lâu, hư hỏng, thí nghiệm không chính xác nên không thể sử dụng các thí nghiệm thật. Do đó, việc ứng dụng các phần mềm để thực hiện các thí nghiệm ảo trên máy tính là giải pháp thiết thực, giúp học sinh tiếp thu kiến thức một cách nhanh chóng, sâu sắc, và tạo sự hứng thú học tập cho học sinh trong từng bài học.
Từ thực tiễn giảng dạy bản thân tôi nhận thấy việc ứng dụng các phần mềm vào giảng dạy và thí nghiệm góp phần giải quyết được bài toán thiếu đồ dùng dạy học hiện nay, đặc biệt thay thế cho các thí nghiệm độc hại, dễ cháy nổ và thí nghiệm khó thành công mất nhiều thời gian.
2. Hướng giải quyết của đề tài
Hiện nay việc ứng dụng công nghệ thông tin trong giảng dạy đã và đang ngày càng được nhân rộng ở các trường học trong toàn huyện. Nhưng làm thế nào để một tiết dạy bằng giáo án điện tử, một thí nghiệm ảo, thí nghiệm mô phỏng trở nên hấp dẫn và thành công hơn một tiết lên lớp truyền thống? Điều này còn phụ thuộc vào khâu thiết kế và việc lồng ghép các thí nghiệm mô phỏng, tranh ảnh minh họa,…của người giáo viên.
Trước hiện trạng đó, tôi đã phân tích và tự đặt ra cho mình một câu hỏi: phải làm gì? Làm như thế nào? Để khắc phục tình trạng trên, để nâng cao chất lượng dạy học vật lý ở trường hiện nay đặc biệt là ứng dụng các phần mềm hỗ trợ trong dạy học vật lý. Qua quá trình nghiên cứu tôi đã tiến hành sử dụng phối hợp nhiều phương pháp nghiên cứu đó là:
- Tiến hành nghiên cứu, tìm hiểu chương trình thông qua chức năng giúp đỡ (help) phần mềm, tìm hiều các thí nghiệm, bài giảng mẫu.
- Tham khảo một số tài liệu và phần mềm trên Internet
- Nghiên cứu các thí nghiệm, mục tiêu các bài học trong sách giáo khoa để từ đó vạch ra mô hình thí nghiệm và kịch bản giảng dạy phù hợp với chương trình và nội dụng dạy học.
- Từ mô hình và kịch bản đó, tiến hành dùng phần mềm tìm dụng cụ và thiết kế thí nghiệm hoàn chỉnh để mỗi giáo viên có thể sử dụng ngay vào mục đích dạy học của mình.
- Công việc cuối cùng là viết hướng dẫn sử dụng các thí nghiệm theo nội dung thiết kế ban đầu để mỗi giáo viên linh động thực hiện.
Từ thực tế của quá trình giảng dạy, việc ứng dụng các phần mềm Crocodile Physics 605 và Violet vào dạy học và thí nghiệm đạt hiệu quả bản thân đã không ngừng rút kinh nghiệm, phân tích, so sánh các biện pháp đã tiến hành ở tiết sau, năm sau so với những tiết trước, năm trước để có hướng điều chỉnh ở hiện tại sao cho phù hợp với thực tế. Trên cơ sở tổng kết, rút kinh nghiệm riêng của bản thân đã từng bước hình thành ý tưởng viết đề tài về ứng dụng các phần mềm trong dạy học vật lý.
II. TÍNH KHOA HỌC
1. Thực trạng ban đầu
Điều tra hiện trạng
a1) Cơ sở vật chất và thiết bị dạy học vật lý
Trường THCS Khánh An nằm ở vùng biên giới và xa trung tâm huyện, thiết bị dạy học nhiều môn nói chung và môn vật lý nói riêng gặp rất nhiều khó khăn, thiết bị dạy học vật lý hư hỏng và xuống cấp nghiêm trọng, nhiều năm chưa được cấp bổ sung nên giáo viên gặp rất nhiều khó khăn trong giảng dạy và thực hành thí nghiệm cho học sinh.
a2) Khi chưa ứng dụng các phần mềm trong dạy học vật lý