BẢN THUYẾT MINH CHI TIẾT ĐỒ DÙNG DẠY HỌC DỰ THI
NĂM HỌC 2013-2014

- Tên đồ dùng dạy học: Bộ thí nghiệm điện từ
- Tên tác giả: Lê Văn Ấm
- Đồ dùng dạy học để phục vụ cho các bài học: Tác dụng từ của dòng điện – Từ trường, Từ trường của ống dây có dòng điện chạy qua, Lực điện từ, Động cơ điện một chiều, Dòng điện xoay chiều.
Môn: Vật Lý Khối lớp: 9
Tổ: Lý – Hóa – Sinh – Công nghệ Trường THCS Khánh An
- Thời gian thực hiện: 2 ngày x 1 người
- Đưa vào sử dụng từ năm học nào: 2011-2012, 2012-2013 và được tiếp tục kiểm nghiệm năm học 2013-2014
I. TÍNH MỤC ĐÍCH CỦA THIẾT BỊ DẠY HỌC TỰ LÀM
1. Tính cấp thiết của các vấn đề cần cải tiến
Giáo viên giảng dạy vật lý nói chung và giáo viên giảng dạy vật lý lớp 9 nói riêng gặp rất nhiều khó khăn trong thực hành thí nghiệm cho học sinh quan sát trực quan do bởi nguyên nhân sau:
- Phòng bộ môn không đạt yêu cầu
- Đồ dùng thiết bị phân bổ theo danh mục nên vẫn còn thiếu
- Đồ dùng thiết bị có nhưng chất lượng rất kém, khi tiến hành thí nghiệm kết quả thu được lại mâu thuẫn với lý thuyết đã học.
2. Hướng giải quyết vấn đề
Trước hiện trạng đó, tôi đã phân tích và tự đặt ra cho mình một câu hỏi: phải làm gì? Làm như thế nào? Để khắc phục tình trạng trên, để nâng cao chất lượng dạy học vật lý ở trường hiện nay đặc biệt là cải tiến và làm một số đồ dùng dạy học trực quang trong dạy học vật lý. Qua quá trình nghiên cứu tôi đã tiến hành sử dụng phối hợp nhiều phương pháp nghiên cứu đó là:
- Tiến hành nghiên cứu, tìm hiểu chương trình thông qua bài học
- Tham khảo một số tài liệu trên Internet
- Nghiên cứu các thí nghiệm, mục tiêu các bài học trong sách giáo khoa để từ đó vạch ra mô hình thí nghiệm và kịch bản giảng dạy phù hợp với chương trình và nội dụng dạy học.
- Từ mô hình và kịch bản đó, tiến hành cải tiến và làm mới đồ dùng dạy học hí nghiệm hoàn chỉnh để mỗi giáo viên có thể sử dụng ngay vào mục đích dạy học của mình.
- Công việc cuối cùng là viết hướng dẫn sử dụng các thí nghiệm theo nội dung thiết kế ban đầu để mỗi giáo viên linh động thực hiện.
Chính vì những nguyên nhân trên nên bản thân tôi quyết tâm làm đồ dùng dạy học và cải tiến đồ dùng dạy học để phục vụ tốt hơn cho công tác giảng dạy.
II. TÍNH KHOA HỌC
Thực trạng ban đầu
Qua điều tra, khảo sát trong những năm học gần đây về thực hành thí nghiệm đối với giáo viên giảng dậy vật lý lớp 9 THCS Khánh An nói riêng và giáo viên giảng dạy vật lý THCS trong huyện nói chung gặp nhiều khó khăn như sau:
- Phòng học bộ môn ở một số trường chưa được đầu tư nên rất khó khăn cho giáo viên trong công tác thực hành thí nghiệm.
- Việc bảo quản, bảo dưỡng một số thiết bị ở phòng thiết bị chưa được quan tâm nên một số đồ dùng dạy học xuống cấp một cách nghiêm trọng.
- Đồ dùng dạy học được ngành cấp theo danh mục còn thiếu, thậm chí có những thí nghiệm trong sách giáo khoa vật lý THCS hiện nay không có đồ dùng dạy học.
- Đồ dùng dạy học kém chất lượng, có những đồ dùng dạy học chỉ sử dụng được một vài lần các lần sau không sử dụng được.
VD: Một số dụng cụ sai về mặt lý thuyết: Máy biến thế ở lớp 9 có số đo các hiệu địện thế không phù hợp với số vòng dây ghi trên máy, bộ thí nghiệm cảm ứng điện từ có đế bằng nhựa dễ hỏng, kết quả thí nghiệm sự nóng chảy và đông đặc của băng phiến ở vật lí 6 không đúng. Một số dụng cụ hiện nay đã bị oxi hóa như các vòng của lò xo lá tròn đã gỉ sét; dây dẫn điện ở lớp 9 có chốt cắm không bền và không thể dùng để mắc các mạch điện phân nhánh; 2 điện cực ở bình điện phân lớp 7 không dẫn điện, Gương cầu lõm trong SGK vật lý lớp 7 chỉ có mô hình, không có dụng cụ thí nghiệm, hiện tượng khúc xạ ánh sáng khảo sát tia sáng truyền từ môi trường nước sang môi trường không khí, đề xuất phương án thí nghiệm theo SGK khó thực hiện lại tốn nhiều thời gian...
2. Biện pháp và quá trình tổ chức tiến hành
- Đồ dùng dạy học mang tính thẩm mỹ, khoa học được làm từ những nguyên vật liệu đơn giản, bền chắc và nhẹ, có độ an toàn cao, có khả năng sử dụng lâu dài.
- Đồ dùng dạy học được